RSS

Vitamines en mineralen zijn geen excuus.

21 May

Deze week op TV (op EEN) en in “Over Eten” een programma over ETEN en GEZONDHEID, ging het over, zijn de ‘gezonde’ suikers echt gezonder? En daar is toch heel wat om te doen in onze branche. Nog eerder vond ik een duidelijk artikel over het zelfde onderwerp in De Standaard waar ik graag wat uit wil posten.

‘Ruw’ en ‘ongeraffineerd’ klinken als dichter bij de natuur en dus gezonder. Het is de gangbare opvatting als het gaat over suiker gaat, maar wat is er van aan?

rapadura-bis-1220-x-560-692x315

Ziet u wel eens ‘met suiker’ op de voorkant van een pakje koekjes staan? Wellicht niet, want suiker heeft een slechte naam. Suiker staat meestal slechts in kleine lettertjes in de ingrediëntenlijst. ‘Met honing’ is wel een verkoopsargument, net als ‘gezoet met rijststroop/ speltstroop /tarwestroop/ maïsstroop/ agavesiroop/ ahornsiroop/ fructosestroop/ graan- en vruchtenstropen’, en last but not least, met ‘ruwe rietsuiker’. Wie al eens door een natuurwinkel loopt, is vertrouwd met deze woordenschat. En wie meer informatie wil, vindt op het internet talrijke artikels die de loftrompet steken over al deze zoetmiddelen -die-niet-gewoon-suiker-heten. ‘Gezond’ en ‘ongerafineerd’ zijn de sleutelwoorden.

Het idee dat honing, stropen en ruwe rietsuiker en sinds kort ook kokosbloesemsuiker, veel gezonder zijn dan de ‘klassieke witte van Tienen’, raakt stilaan ingeburgerd. Dat bleek ook uit een chatsessie van De Standaard na de lancering van een suikertest. ‘Is rijststroop een goede vervanger?’, Is honing beter dan gewone suiker?’, Is rietsuiker beter dan witte suiker?’, waren vragen die telkens terugkwamen.

Omdat het suikerprobleem in grote mate rond diabetes en overgewicht draait gingen we te rade bij endocrinoloog Bruno Lapauw van het UZ Gent een deskundige in stofwisseling en hormonen. Lapauw kan kort zijn, wanneer het over de geraffineerde versus de zogenaamde ongeraffineerde suikers gaat: ‘Alle witte kristalsuiker in België vervangen door ruwe, bruine rietsuiker zal, als er voor de rest niets verandert aan ons consumptiegedrag, geen enkel effect hebben op het obesitasprobleem. Het zelfde geldt voor producten als honing.

bijen-producten

Ongeraffineerd is niet ongeraffineerd.

Het meest gebruikte argument pro ongeraffineerd is het volgende: in tegenstelling tot geraffineerde suikers zitten in ongeraffineerd producten als ruwe rietsuiker en stropen nog mineralen, antioxidanten, vitaminen en andere gezonde stoffen. Lapauw struikelt al meteen over het woord ‘ongeraffineerd’. ‘Ik vermoed dat vele mensen die denken ongeraffineerde suiker te eten, nog nooit ongeraffineerde suiker gezien hebben, want dat is meestal een smerig goedje.’

De fameuze rietsuiker is afkomstig van suikerriet, een plant die de meesten van ons nog nooit in het echt gezien hebben. Er is nog een hele lange weg af te leggen tussen het oogsten van de rietstengels(de enige echte ongeraffineerde vorm van deze suikerbron) tot de lichtbruine korrels die in de winkels te koop liggen of in de producten verwerkt worden. Die ‘ruwe rietsuiker’ is niet ongeraffineerd, maar enkel een beetje minder geraffineerd dan de witte kristalsuiker, die bij ons van suikerbieten wordt gemaakt, maar evengoed uit suikerriet te winnen is. Net iets minder raffineren zorgt ervoor dat er net iets meer mineralen en vitaminen aan de suikerkorrels blijven plakken, maar laat dat geen reden zijn om er veel van te eten. In theorie is ruwe rietsuiker gezonder dan witte suiker, maar in de praktijk is de nettohoeveelheid vitaminen en mineralen verwaarloosbaar. Die lijn valt door te trekken voor de ‘gezonde stropen en aanverwanten: ze staan ver af van de vezelrijke planten waaruit ze gewonnen zijn en zijn dan ook veel geraffineerder dan de verkooppraatjes doen uitschijnen.

Suikervrij is niet suikervrij.

Al staat hij doorgaans geraffineerd in de winkel, honing kunnen we vrij ongeraffineerd eten. Maar dat maakt hem niet minder een dikmaker: van nature bestaat honing grotendeels uit sacharose, dezelfde molecule waaruit klassieke suiker voor 100% is opgebouwd. Nog specifieker: sacharose, ook wel sucrose genoemd, is een verbinding van glucose en fructose, makkelijk af te breken door ons lichaam en om te zetten in energie, glycogeen (een reservevoorraad glucose in de spieren en lever) en vet. Een zogenaamde snelle suiker. Ook de stropen zijn vergeven van de snelle suikers (korte ketens van glucose en/of fructose) en bijgevolg slecht voor de lijn.

En toch: er liggen koeken en graanrepen in de winkel waarop staat ‘zonder toegevoegde suiker’, terwijl er wel stroop of vruchtenconcentraat in zit. ‘Er wordt soms ingespeeld op de spraakverwarring die heerst over suiker’, aldus Lapauw. ‘In de volksmond staat “suiker” voor gewone kristalsuiker, terwijl de stropen en honing daar in se weinig van verschillen.’ Tegelijk wordt het meervoud suikers vaak ook gebruikt voor de hele familie koolhydraten, waartoe ook de complexe, trage suikers zoals zetmeel behoren. Op het einde raakt niemand meer wijs uit de suikerclaims. “De alternatieve suikers en stropen zijn net zoals de gewone kristalsuiker energierijke ingrediënten’, vat Lapauw samen. “En dat terwijl ieder van ons, tenzij je heel erg je best doet, al te veel energie binnen krijgt, in de vorm van zowel suiker als vet.”

Glycemische index is niet de gezondheidsindex.

Wie leest over suikers, komt vroeg of laat het begrip ‘glycemische index (GI) tegen. Die geeft aan in welke mate een voedingsmiddel tot een verhoogde bloedsuikerspiegel leidt, of anders gezegd: hoeveel glucose er in je bloed stroomt na het eten van dat voedingsmiddel. Over het algemeen wordt een lage GI als gezonder beschouwd. Snelle suikers hebben een hoge GI. Dus eet agavesiroop, is een tip op het internet. Want agavesiroop bevat van nature meet fructose dan glucose, en fructose heeft een lage GI. Tegenwoordig is fructose zelfs in pure poeder- of stroopvorm te verkrijgen. ‘Maar’, zegt Lapauw, ‘ik zou niet tevreden zijn met een potje pure fructose thuis’. ‘Glucose wordt gebruikt in de spieren en de hersenen en geeft daar ook een zeker signaal van verzadiging. Fructose werkt niet ter hoogte van de hersenen en ook niet ter hoogte van de pancreas (die insuline vrijgeeft, het hormoon dat ervoor zorgt dat glucose opgenomen wordt in de cellen), Fructose wordt uitsluitend verwerkt in de lever. Die zet de fructose gedeeltelijk om naar glucose, maar maakt er ook plaatselijk vet van. En zo kan de overconsumptie van fructose leiden tot leververvetting, wat op zijn beurt kan leiden tot onder meer insulineresistentie en de ontwikkeling van diabetes type 2. Of hoe een product met een lage GI toch ongezond kan zijn.’

Geraffineerd versus minder geraffineerd? Meer versus minder fructose? Kristallen versus stropen? Hebben we ze nodig al die producten? Om je gezondheid te stimuleren, laat je ze beter achterwege. Je kan ze gebruiken om het leven iets zoeten te maken maar denk niet dat we ze nodig hebben om aan onze behoeften te voldoen. Als je vijf porties fruit en groenten per dag eet, dan heb je voldoende suikers binnen om perfect te functioneren.

Bron: De Standaard Correspondent Lotte Alsteens

 

Tags: , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: